Cranberries

Cranberries met rietsuiker

Gedroogde cranberries zijn heerlijk om zo uit het handje te eten, of om toe te voegen aan gebak, salades, sauzen, of vleesgerechten. De kleine rode bessen maken met hun frisse, lichtbittere smaak van ieder gerecht iets bijzonders!

De oorsprong van de cranberry

De grote veenbes, zoals de Nederlandse naam van de cranberry luidt, heeft niet voor niets een Engelse naam. Cranberries komen namelijk oorspronkelijk uit Noord-Amerika. Al honderden jaren geleden gebruikten de indianen de rode besjes die op de heides en in bossen volop aan de struiken hingen. Vanaf de negentiende eeuw werden de cranberries ook in Europa geïntroduceerd. Met name omdat zeelieden uit Noord-Amerika de bessen meenamen op lange reizen.

Exoot

Dat de cranberry op beperkte schaal ook in Nederland voorkomt, berust op louter toeval. In 1845 zou een vat met cranberries zijn aangespoeld op Terschelling. De bessen vonden daar een ideale, zure grondsoort om wortel te schieten. Een wonderlijke geschiedenis, want de cranberry gedijt lang niet op iedere grondsoort. De inwoners van het Waddeneiland noemden de plant Pieter-Sipkesheide, naar de vinder van het vat. Het duurde nog een aantal jaren voor botanici vaststelden om welke plant het ging.

Kleine oogst

Nog altijd wordt op Terschelling (en op enkele andere plaatsen in ons land) de cranberry gekweekt en verwerkt, maar voor Nederland met zijn klei- en zandgronden blijft de cranberry een exoot. De oogsten zijn zo klein dat ze meestal worden omgezet in producten die toeristen mee naar huis nemen of ter plaatse consumeren bij gebak en ijs. Een goede oogst op Terschelling levert hooguit zo’n 200 ton bessen op. Maar door grote droogte of nachtvorst kan bijna de hele oogst verloren gaan.

Het merendeel van de gedroogde cranberries en cranberrysappen worden geïmporteerd uit de Verenigde Staten. Door de bessen te drogen, blijven ze heel lang goed en door het droogproces boeten ze niet in aan voedingswaarde of smaak. Ze zijn gemakkelijk om te toveren in heerlijke jams, sappen en andere culinaire heerlijkheden.

Creatieve toepassingen

Gedroogde cranberries zijn voor jong en oud heerlijke snoepjes. Je eet ze net als rozijnen. Ook in gedroogde vorm blijft de frisse, zoete smaak behouden. Wie van koken houdt, zal graag een voorraadje gedroogde cranberries in de keuken aanhouden, want ze maken veel verschillende soorten gerechten tot iets bijzonders.

Wil je gedroogde cranberries in gebak of op ijs gebruiken, dan kun je ze het beste een uur of langer in water of sinaasappelsap weken. De gedroogde bessen zuigen het vocht op en worden weer sappig en knapperig. Met zo’n vijftig gram gewelde cranberries maak je zo een bijzondere salade. Je kunt de vruchtjes heel goed combineren met fijngesneden venkel en groene kruiden als peterselie en munt. Een half ons gedroogde cranberries is ook voldoende om een rijke rode saus te maken, waaraan naar smaak een scheutje port of rode wijn kan worden toegevoegd. Gedroogde cranberries hoef je niet te wellen wanneer je een stoofschotel maakt van groente of vlees. De smaak past uitstekend bij rozemarijn in een lams- of kalfsschotel. Wie eenmaal de smaak te pakken heeft van cranberries, ontdekt ongetwijfeld steeds meer toepassingen van dit wonderbesje.